Beden dili ile ilgili yapılan araştırmalardan gördüklerimi, çok değerli hocalarımdan öğrendiğim bilgileri ve uzun yıllardır elde ettiğim deneyimleri sizlerle paylaşmaktan büyük bir heyecan duyuyorum. Bu ücretsiz bir beden dili eğitimidir. Beden dili ile ilgili anlatacaklarım, kesinlikle işe yararlığı test edilmiş ve güvenilir bilgilerden oluşmaktadır. Elimden geldiğince tüm bildiklerimi, pratik bir şekilde aktaracağım. Sık sık yerli ve yabancı siyasilerden örnekler vereceğiz çünkü beden dilini en etkili kullanan kişiler politikacılar. Politikacılar çok yüksek ücretler ödeyerek beden dili eğitimleri alıyor çünkü beden dili iletişimin en önemli unsuru. Anlatacaklarım hayatınızı değiştirir mi? Benim değiştirdi. Hayata uyarlandığında, en azından iletişim konusunda farklı biri olacağınıza eminim. Beden dilinden iki şekilde yararlanacağız. Birincisi; kişilerin beden dilini yorumlayarak onlar hakkında tahminde bulunmak. İkincisi ise; beden dilini etkili bir şekilde kullanarak kişileri etkilemek. Ahmet Şerif İzgören hocamdan DVK eğitiminin, Joe Navarro’nun beden dili üzerine yazılarının ve çok kıymetli, adını sayamadığım çok fazla kişinin, beden dili konusunda bana çok şey kattığını belirtmek isterim. Beden dili hareketlerini kullanırken doğal olmak en önemli noktalardan bir tanesidir.

Arkadaşlarımız, ailemiz, öğretmenlerimiz, öğrencilerimiz, tanıdığımız ve tanımadığımız insanlar ile bir şekilde iletişim kuruyoruz. Peki insanlar ile iletişim kurarken, söylediklerimiz ne kadar önemli? Siz bir şeyler anlatırken, insanlar sizi dinliyor mu? Ya da herhangi biri bir şey anlatırken, sizin dikkatinizi ne kadar çekiyor? Söylediklerini ne kadar uyguluyorsunuz ve bu neye bağlı olarak değişkenlik gösteriyor? Hadi bununla ilgili 5 saniye süren ve eğlenceli bir uygulama yapalım.

Aşağıdaki resme dikkat ederek, hızlıca havaya baş parmağınızla bir üçgen çizin.

Burada üzerinde durmamız gereken çok önemli bir nokta var. Söylenilenler, karşı tarafa söz ile mi yoksa beden dili ile mi daha çok etki ediyor? Bunun cevabı yukarıdaki uygulamada gizli. Üçgenin baş parmak ile çizilmesi istenmesine rağmen, bir çoğumuz işaret parmağımız ile çizdik. 1971 yılında Albert Mehrabian tarafından ortaya atılan teori, iletişim uzmanları tarafından hâlâ desteklenmektedir. Bu teori iletişimin üç unsurundan bahsetmektedir. Mehrabian’a göre karşı tarafa anlatmak istediklerimizi söz, ses ve beden dili ile aktarırız. İlginç olan ise bu üç aktarım kanalının etki oranları:

  • %55 Beden Dili
  • %38 Ses Tonu
  • %7 Söz

Az önceki üçgeni baş parmak yerine işaret parmağımızla çizmemizin sebebi işte bu. İlginç bir gerçeklik bu ama insanlar söylenenden çok nasıl söylendiğine bakıyor. Oranlara bakıldığında ağzımızdan çıkan sözlerin karşı tarafa etkisi %7. Çok açık bir şekilde düşük bir oran olduğu görülüyor. Yani karşı tarafa ne söylediğimizin pek bir önemi yok. Önemli olan nasıl söylediğimiz. Beden dilimiz ve ses tonumuz, iletmek istediklerimizin neredeyse tamamını oluşturuyor.

İlk İzlenim

Araştırmalar gösteriyor ki; insanlar, yeni tanıştıkları kişilerin nasıl biri oldukları hakkında saniyeler içerisinde karar veriyor. Şimdi eğlenceli bir tahmin oyunu oynayacağız. Aşağıdaki aile, çektikleri videolarda arabanın içinde şarkı söylüyor. Sizce hangi şarkıyı söylüyorlar ve bu aile nereli?

Tahmin edebildiniz mi?

Evet fotoğraftan buram buram “Çay elinden öööteye gidelum yaliii yaliii” şarkısı geliyormuş gibi. Çift, dünyadaki en Karadenizli insanlardan daha Karadenizli gibi duruyor. Ama durum biraz farklı. Resimde görmüş olduğunuz çift İsrailli. Söyledikleri şarkılar İngilizce.

Beyin, insanların kim olduğuna anında karar veriyor. Peki bu bilgiyi nerede kullanacağız? Bu bilgi, her türlü ilişkimiz için hayati önem taşıyor. Yeni biriyle mi tanışacaksınız? Bu kişi sizin kim olduğunuza 10 saniye içinde karar verecek. Peki ne yapacağız? Yapacağımız şey çok basit. Kendimizi nasıl biri olarak tanıtmak istiyorsak, ilk 1 dakika öyle davranacağız. Mesela tanışacağınız kişilerin, hayatları boyunca sizin neşeli ve eğlenceli biri olduğunuzu düşünmesini ister misiniz? Bunun için; tanıştığınız ilk 1 dakika boyunca gülümseyebilir ve enerjik davranabilirsiniz. Lütfen doğal olun. Bahsettiğim şey yapay bir gülümseme değil. Tamamen içten gelen bir enerjiden bahsediyorum. Yapay hareketler sergileyen insanların sahte hareketleri hemen fark edilir. Bu yüzden doğal olmak çok önemli. İnsanlara gülümseyebildiğiniz kadar gülümseyin. Anında hayatınızın değiştiğini göreceksiniz. Değişmezse buradayım bana mail ile ulaşabilirsiniz:) İlk izlenim konusunda başka bir örnek verelim. Her zaman insanlar tarafından güvenilir biri olarak anılmak isteriz. Bu güveni kazanmak için ne yapmalıyız? Cevabı biliyoruz. Yaklaşık ilk bir dakika içinde güvenilir bir beden dili sergilememiz gerekiyor. Tabi ki güvenilir olmak ve güvenilir biri gibi görünmek için dakika tutmamıza gerek yok. Bunu tüm hayatımıza uygulamalıyız. Fakat dediğimiz gibi ilk dakika hatta saniyeler çok önemli. Peki nasıl güvenilir bir beden diline sahip olabiliriz? Bu konuya mutlaka değineceğiz. Çünkü güven, diğer tüm duygulardan daha önemli.

Beden Dilinde Ellerin Kullanımı

Beden dili ile karşı tarafa mesaj verme konusunda en önemli bölümdeyiz. Eller, beden dili eğitiminde üzerinde en çok durduğumuz konu. İş adamları, politikacılar, yani beden dilini çok iyi kullanan kişiler, bunu çok büyük oranda elleriyle yapar. Şuan iletişimin en önemli bölümündeyiz ve bu bölümde iletişimin sırrını veriyorum. Hadi başlayalım.

Dokunmak

Ellerin kullanımına geçmeden önce kısaca dokunmanın sihirli etkisinden bahsetmek istiyorum. İnsanlara, rahatsız etmediğiniz sürece ne kadar çok dokunursanız, o kadar çok bağ kurarsınız. Eğer aileniz ile güçlü bağlar kurmak istiyorsanız onlara dokunun, sarılın ve öpün. Bunu ne kadar çok yaparsanız birbirinize o kadar çok bağlanırsınız. Birinden hoşlanıyor olabilirsiniz. Kesinlikle rahatsız etmeden, nazik bir şekilde ona dokunursanız, karşılıklı bir bağ geliştirirsiniz. Biriyle iyi ilişkiler kurmak istiyorsanız, bunun sırrı ona dokunmaktan geçer. Aylarca konuşarak aranıza yakınlık oluşturamadığınız bir kişi olduğunu varsayalım. Konuşurken eline, koluna, dizine doğal dokunuşlar yapın. Aranızdaki iletişimin artış hızına inanamayacaksınız. Tabi bunu yapabilmek için biraz cesur olmakta fayda var. O yakınlığı da karşılıklı olarak hissetmelisiniz. eğer hissetmiyorsanız bunu yapmayın. İyi niyetli bile olsanız bu karşı tarafta olumsuz şekilde karşılık bulabilir.

Avuç İçi

İnsanlara avuç içlerinizi gösterirseniz, size kesinlikle güven duymaya başlayacaklar. Bu yöntem, en çok kullanmanız gereken beden dili hareketlerinden biridir. İnsanlar ile olan ilişkinizi farklı bir boyuta taşır. Daha iyi arkadaşlıklar kurarsınız. İnsanlara daha sempatik görünürsünüz. Daha iyi biri olduğunuz düşünülür. Bu teknik, belki farkında değiliz ama birçok siyasetçi tarafından her gün kullanılmaktadır.

Görüldüğü gibi; bir çok siyasetçi ve lider, güvenilir biri olduğunu kanıtlamak için avuç içi gösterme tekniğini etkin bir şekilde kullanmaktadır. Tüm dünyada teslim olacak kişi avuç içlerini gösterir. Dolayısıyla bu hareket ile karşı tarafa zararsız olduğunuzu gösterirsiniz. Bu teknik; liderlere, milyonlarca kişi tarafından sempati duyulmasını sağlamaktadır. İnsanlar ellerinizi açıkm bir şekilde gördüklerinde kendilerini rahat hissederler. Bu hareketi doğal bir şekilde günlük hayata uyarlamak, iletişim becerilerinizde ve ilişkilerinizde inanılmaz olumlu etkiler sağlayacaktır.

Elinin Tersi

İnsanlara elinin tersini göstermek, karşı tarafta baskı oluşturur. Günlük hayatta kullanılması pek tavsiye edilmez. Baskı hissetmesi istenilen kişi ya da topluluklara uygulanmaktadır. Türk toplumunda da büyüklerin eli öpülür. Öpülmek için uzatılan el bu duruma bir örnektir. Eli öpülen kişi bir büyüktür ve saygı duyulur. Adolf Hitler, elinin tersini çok kaba bir şekilde kullanmıştır.

Hitler’in elini kapalı şekilde uzatışı; kocaman bir Alman topluluğunun baskı altına tutularak ateşe sürüklemesine sebep olmuştur.

Türkiye’de ise elinin tersi tekniğinin başarılı kadın siyasetçiler tarafından uygulandığını görüyoruz. Tansu Çiller ve Meral Akşener’in beden dilini incelediğimizde, ikisinin de ellerini kapalı konumda tutarak masaya vurduğunu görüyoruz. Kadın siyasetçiler tarafından uygulanan bu sert beden dili tekniklerinin, kendilerini karizmatik gösterdiğini söyleyebiliriz.

Çokbilmiş

Yine siyasetçiler, gazeteciler, spikerler, bilim adamları tarafından sıkça kullanılan çokbilmiş tekniği, karşı tarafa karşı bilgili görünmek için tercih edilir. Bu tekniği dünya üzerinde en çok kullanan kişinin Angela Merkel olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Merkel; ülkemizde ve dünyada çok başarılı, zeki ve bilgili bir lider olarak görülmektedir. Merkel belki çok zeki, belki de çok sıradan bir insan. Bunu bilemeyiz. Ama çok zeki ve bilgili göründüğünü kabul edelim. Bu bilgeliği, elleri ile yaptığı “çokbilmiş” hareketine borçlu olduğunu söyleyebilirim. Çokbilmiş tekniğini sürekli uygulamaya gerek yok. Vurgulamak istediğiniz cümlelerde ve konunun uzmanı olduğunuzu belli etmek istediğiniz noktalarda kullanmak çok daha etkilidir. Tabi bu hareketi yapabilmek için gerçekten bir şeyler bilmek iyi olacaktır. Hiç bilmediğiniz bir konuda bu hareketi uygulamak sizi kurtarmayabilir :)

Tokalaşma

Güç oyunlarının en çok yaşandığı pozisyon tokalaşmadır. Liderler ve siyasetçiler tarafından en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan biridir. Tokalaşmada avuç içi aşağı bakan taraf güçlüdür. Avuç içi yukarı bakan taraf taviz veriyor demektir.

Bu resimde Putin, Obama’ya karşı üstün durumda. Obama’nın yüzünde el sıkışma esnasında verdiği tavizin gerginliğini görebiliyoruz. Bununla birlikte elin baskın konumu kavramını tamamen değiştiren bir isim var. Donald Trump. Trump tokalaşırken elini açık şekilde uzatıyor, tuttuğu eli biraz çekiştiriyor ve daha sonra diğer elini baskın bir şekilde devreye sokuyor. Bu sayede kontrolü ele geçiriyor. Aşağıdaki resimde bunu görebiliriz.

Bu şekilde size karşı baskın görünmeye çalışan birini beden dili anlamında bozguna uğratabilirsiniz. Tokalaşma esnasında etrafınızda sizi izleyen kişiler, bilinç altında hanginizin daha güçlü olduğuna karar verecektir. Bu açıdan bakıldığında kesinlikle göz ardı edilmemesi gereken önemli noktalardan biridir.

Mızrak

İşaret parmağının karşı tarafa gösterilerek oluşturulduğu bir el hareketidir. İlk çağlardan itibaren insanlar, ürettikleri sivri cisimlerle avlanmış ya da kendini savunmuştur. Hayvanlar ve bitkiler de çoğu zaman kendilerini sivri uzuvları ile savunmaktadır. Kirpi, balık, gül, kaktüs gibi canlılar kendilerini bu yöntem ile savunurlar. Bu yüzden tüm canlılar sivri bir şey gördüklerinde, genlerinin ve bilinçaltlarının hafızası ile tehdit hisseder. Günlük hayatta kullanmak için uygun bir yöntem değildir. İlişkilerinize ve iletişiminize zarar verebilir. Eğer birini sert kelimeler söylemeden tehdit etmek istiyorsanız, bu yöntem uygundur. Bununla birlikte yine Türkiye, ABD ve Ortadoğu siyasetçilerinin sıkça kullandığı bir yöntemdir. Sert patronların, çalışanlar üzerinde tehditkar baskılar kurması konusunda işe yarar. Bu tür baskılar sürdürülebilir değildir ve insanların sizden korkmasına ya da sinir olmasına yol açar.

Beden Dilinde Başın Kullanımı

İnsanlar birbirleri ile iletişim kurarken, birbirlerinin yüzüne bakar. Bu yüzden başlarının konumu, ne anlattıkları ya da hissettikleri bakımından çok önemlidir.

Şaşkın Köpek

Ahmet Şerif hocadan öğrendiğim çok değerli bir bilgidir. Tüm hayvanlar ilgi çekici bir şey gördüklerinde başlarını hafifçe yana yatırır. Köpeklerde çok daha belirgindir. İnsanlarda da bu durum etkisini gösterir. Eğer karşınızdaki kişiyi şaşkın köpek pozisyonunda dinlerseniz, konuşan kişinin dikkatini çekersiniz. Eğer öğrenciyseniz, öğretmeninizi bu şekilde dinleyebilirsiniz. Notlarınızda gözle görülür bir artış olacağına eminim. Siz yine de derslerinizi boşlamayın. Her kimi dinliyorsanız, bu şekilde dinleyin. Kendini çok değerli hissedecektir.

Kaf Dağı

Burnu kaf dağında olan insanları biliyorsunuz. Başınızı hafifçe arkaya atarsanız, çevrenizdekiler tarafından havalı ve kibirli biri olarak algılanabilirsiniz. Eğer kibirli görünmeye ihtiyacınız varsa bu şekilde olabilirsiniz. İletişim açısından olumsuz sonuçları olabilecek bir duruştur.

Memati

Yakından tanıdığımız ya da bir şekilde haberdar olduğumuz bir dizi karakteri, Memati. Başın hafif öne doğru eğik bir pozisyon oluşturması ile elde edilen bu bakış, karşı tarafta tehdit hissi uyandırır. Siyasetçilerin zaman zaman tercih ettiği bu duruş, insanlar üzerinde baskı uygulamak için kullanılmaktadır. İletişim açısından tavsiye edilen bir duruş değildir.

Beden Dilinde Bakışlar

Bakılan kişi daha değerlidir. İnsanlar tarafından izlenen biri, dışarıdan bakıldığında daha üstün görünmektedir. Siyasetçiler, sahnedeki kişiler, çevredeki popüler kişiler bu tanıma örnek olarak gösterilebilir. Biri size bakmadan konuşuyorsa ve siz de ona bakıyorsanız, dışarıdan bakıldığında önemli olan o gibi görünecektir. Bunu bilerek ya da bilmeyerek yapabilir. Bu yüzden diyalog esnasında sizle göz teması kurmayan biri ile karşılaşırsanız, siz de göz teması kurmayın. İlgisinin direkt olarak size yöneldiğini göreceksiniz.

Bakışlar ile insanlara yön vermek mümkün. Karşınızdaki kişinin yüzündeki belirli bölgelere bakarak, onun bilinçaltına belirli mesajlar gönderebilirsiniz. Her iki cins için de geçerlidir.

  • Kırmızı ile işaretlenmiş bölge uzak tutma bölgesidir. Karşınızdaki kişi ile konuşurken onun alnına bakarsanız, bilinç altında ondan rahatsız olduğunuzu hisseder. İletişim kurmak istemediğiniz kişilere karşı bu tekniği kullanabilirsiniz. Bu teknik sizi geveze kişilerin bitmek bilmeyen cümlelerinden kurtarabilir.
  • Turuncu bölge iletişim için ideal olan bölgedir. Sağlıklı bir iletişim için turuncu ile işaretlenen bölge tercih edilebilir.
  • Yeşil bölge duygusal yakınlık bölgesidir. Birinden hoşlanıyorsanız, ara sıra yeşil bölgeye bakarak bu mesajı karşı tarafın bilinçaltına aktarabilirsiniz.

Beden Dilinde Duruşlar

Bu başlıkta karşımızdaki kişinin ruh halini anlamamıza yardımcı olacak üç duruştan bahsedeceğim.

Eli Belinde

Bu hareketi sık yapan bir kişiyi eğer ofis, işyeri, okul gibi ortamlarda görüyorsanız, bu kişi hırslı bir yapıya sahiptir. İş ya da akademik hayatında yükselmeyi hedeflemektedir. Bu tür durumlar dışında gereksiz şekilde ellerini beline götüren bir kişi sıkılgan, çekingen bir yapıya sahip olabilir.

Kolları Kavuşturmak

Türkçede kolları kavuşturmak olarak adlandırılan bu duruş şekli, insanlarla iletişim kuran kişinin araya mesafe koymasını istediği anlamına gelir. İletişim kurduğu kişi ile arasına bir nesne koyarak kendini güvende hissetmek ister. Eğer masa, kürsü gibi nesneler yoksa, mecburen kollarını koyar. İletişime mesafe koyan bir duruş şeklidir.

Köy Ağası

Boris Jonhson’un Merkel ile görüşmesinden bir kare. Johnson tıpkı bir köy ağası gibi ellerini arkada birleştirmiş. Ne kadar rahat olduğunu görebiliyoruz. Bu yürüyüş gazetelerde; Boris Johnson’dan dikkat çeken rahatlık, Almanlar hiç bu kadar aşağılanmamıştı! gibi başlıklar ile gösterildi. Gerçekten de aşırı rahat görünmenizi sağlayacak bir duruştur. Karşınızdaki kişi böyle duruyorsa, ruhsal olarak gevşemiş olduğunu söyleyebiliriz. Eğer siz de rahat görünmek isterseniz bu şekilde durabilirsiniz. Bu örnekte olduğu gibi ciddi ortamlarda bu duruşu tercih ederseniz, dikkatleri olumsuz anlamda üzerinize çekebilirsiniz. Bu ince çizgiye dikkat etmek gerekir.

Beden Dilinde Bacaklar

Beden dili açısından bacaklar bize birçok ipucu vermektedir. İşimize en çok yarayacak olan en önemli iki duruşu inceleyeceğiz.

Bacak Bacak Üstüne Atmak

Bacak bacak üstüne atmak, iletişimin yönünü belirtir. Eğer yanınızda oturan kişi bacaklarını size doğru atmışsa, sizle iletişim kurmak istiyor anlamına gelebilir. Birbirini tanıyan bir grup insanın yan yana oturduğunu düşünelim. Kimin kendini size yakın hissettiğini, diğer yanındaki kişiden çok sizle iletişim kurmak istediğini bu şekilde anlayabilirsiniz.

Bu resimde görmüş olduğumuz oklar, iletişim isteği yönünü belirtmektedir. Birbirine dönük olan bacaklara sahip kişiler, birbirleri ile sohbet etmekten daha çok keyif almaktadır. Bir kişinin bize olan ilgisini bu şekilde anlayabiliriz. Yeşil ok ile gösterilen ve bacak bacak üstüne atmayan kişi, iletişim kurmak istemiyor olabilir ya da her iki yanındaki kişi ile de iletişim halinde kalmak istiyor olabilir. Tabi bir kişi sadece bacak bacak üstüne atmak istediği için de bunu yapıyor olabilir. Bu konuda kesin yargılara varmamak gerekir.

Bacakları Saklamak

Sandalyede otururken bacaklarını sandalyenin altında toplayan bir kişi sıkılgan ve çekingen bir kişi olabilir. Bununla birlikte bu pozisyonda oturan kişi, taviz vermeye elverişlidir. Bu kişi ile kolay pazarlık edilebilir.

Son

Beden dili çok geniş bir dünya. Karşınızdaki kişileri anlamanın, ne isteyip istemediklerini tahmin etmenin ve onlara mesaj gönderebilmenin en etkili yoludur. Aylarca dil dökerek anlatamadığınız bir şeyi tek bir hareket ya da dokunuş ile anlatabilirsiniz. Bedeninizi doğal akışına bırakın. Sahte ve yapay bir beden dili çok itici görünebilir. O yüzden bilin, kullanın ama ne olur doğal olsun davranışlarınız. Beden dili ile ilgili anlatılacak çok şey var. En temel ve hızlı sonuç verecek olan yöntemlerden bahsettim. Tüm bunları bilmek ve uygulamak insanı bambaşka biri yapıyor. Hayatına ufacık da olsa dokunduysam lütfen benimle paylaş. Tüm soruların için de her zaman buradayım. Sevgilerimle, Ahmet.

Entrepreneur. Master’s Degree: Entrepreneurship konakakademi.com

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store